Reklamlar
Anasayfa » Haber
07 Aralık 2016 ( 862 görüntülenme )

Lozan'a Doğru: Mudanya Mütarekesi

Dünya için Birinci Dünya Savaşı 1914'te başladı ve 1918'de bitti... Ve bu dünya, savaşa giren her ülke ile BARIŞ ANTLAŞMASI imzaladı ama biz Türklerle imzalamadı. Biz Türkler için, Balkan savaşları bir kenara, 1914'te başlayan savaş ancak 1992'de sona erdi ve kazandık...

Mudanya Ateşkes Antlaşması

Mudanya Ateşkes Antlaşması ya da Mudanya Mütarekesi, Kurtuluş Savaşının sonunda imzalanan ve Osmanlı Devletini hukuken bitiren anlaşmadır.

Milli mücadelenin sonucunda imzalanacak olan ve Türkiye’nin kendini dünyaya kabul ettirmesi anlamına gelen Lozan Antlaşması öncesinde Mudanya ateşkesi imzalanmıştır.

Çanakkale bunalımının, Atatürk’ün Batıyla açıkça çatışmama stratejisi ve iki tarafın soğukkanlılığının etkisiyle büyük ölçüde atlatılmasının ardından 3 Ekim 1922’de silah bırakışma konferansı Bursa Mudanya’da toplanmıştır.

Türk-Yunan çatışması nedeniyle müzakerecilerin Türkiye ve Yunanistan olması beklentisi mevcuttu, fakat Kurtuluş savaşının asıl taraflarını gösterir biçimde görüşmeler bir yanda Türkiye (İsmet Paşa), diğer yanda İngiltere, Fransa ve İtalya arasında olmuş ve anlaşma bu devletler arasında imzalanmıştır.

Türk tarafı, Edirne ve Meriç dahil olmak üzere Yunanistan’ın Doğu Trakya’yı boşaltmasını ve bölgenin 20 gün içinde TBMM’ye teslim edilmesini, eğer geçici olarak tarafsız güçlere bırakılacak ise güvence verilmesini istedi. İtilaf devletleri ise boşalmayı kabul etmiş, fakat Meriç’in doğusuna İtilaf birliklerinin yerleştirilmesini istemişlerdir. Yine Fransa’nın İngiltere’yi ikna etmesi üzerine, birkaç kez gerginlik yaşanan ve kesilen görüşmeler 11 Ekim’de sözleşmenin imzalanmasıyla sonuçlanmıştır.

Yunan general Mazarakis, bir Yunan heyetinin başında görüşmelere katılmış, fakat yetkili olmadığı gerekçesiyle imza günü Mudanya açıklarındaki bir savaş gemisinde bekleyerek belgeyi imzalamaktan kaçınmıştır. Bununla birlikte Yunanistan’ın bu tutumuna karşı İngiltere’nin ikna girişiminin ardından bu sorun çözülmüş ve anlaşma imzalanmıştır.

1918 Mondros’un yerine geçen ve resmi adı Askeri Sözleşme olan Mudanya anlaşmasıyla Türk-Yunan savaşı son bulmuştur. Doğu Trakya’nın boşaltılması 25 Kasım 1922’de bitmekle birlikte, İstanbul ve Boğazlar bölgesinin boşaltılması sözleşme gereği barış anlaşması sonuna bırakılmış ve Ekim 1923’te gerçekleşmiştir.

Sözleşmenin en önemli maddeleri ise şu şekildedir:

· 14-15 Ekim gecesinden başlayarak Türk ve Yunan kuvvetleri arasındaki silahlı çatışmalar tamamen durdurulacaktır.

· Yunanlılar Doğu Trakya’yı Meriç nehrinin sol kıyısına kadar 15 gün içinde boşaltacak ve bir ay sonra bu bölge tamamen Türk memurlara teslim edilecektir.

· Barış yapılıncaya kadar her türlü karışıklığın önlenmesi için Meriç’in sağ kıyısında İtilaf Devletleri’nin askerleri bulunacaktır.

· Barış anlaşması imzalanıncaya kadar Türk ordusu Çanakkale ve Kocaeli yarımadasında belirtilen çizgide duracak, Doğu Trakya’ya asker geçirmeyecektir.

· Barışın sağlanmasına kadar TBMM Hükümeti 8000’i aşmayacak şekilde jandarma erlerini Doğu Trakya’da tutabilecektir.

·  Boğazlar ve İstanbul TBMM Hükümeti’nin yönetimine bırakılacaktır.

·  Anlaşma Devletleri barış anlaşması imzalanıncaya kadar İstanbul’da kalacaktır.

Mudanya Mütarekesi’nde Türk tarafının lehine sonuçlanan gelişmeler Türk-Yunan çatışmalarının sona ermesi ve Doğu Trakya bölgesinin kurtarılmasıdır fakat TBMM hükümeti, İstanbul ve Boğazlar üzerinde istediği hâkimiyeti kuramamıştır.

Boğazlar üzerindeki gerekli kontrolün sağlanamayışı ve dolayısıyla Doğu Trakya’ya ordu geçirilemeyişi Mudanya’dan sonra yapılacak olan barış konferansı sürecinde Türk hükümetinin elini daraltmış, pazarlık gücünü sınırlamıştır. Bu noktada, Türk milleti adına birçok önemli kazanç sağladığımız Mudanya Ateşkes Antlaşması’nda elimizi zayıflatan durumların da olduğunu söyleyebiliriz.

Bu arada TBMM, Doğu Trakya’nın teslim alınması ve orada Türk yönetiminin kurulmasıyla ilgili olarak Refet Paşa’yı görevlendirmiştir. Refet Paşa 19 Ekim 1922’de TBMM temsilcisi olarak İstanbul’a girmiş ve halkın büyük bir coşkusuyla karşılanmıştır.

 

Kaynakça

Türk Dış Politikası Cilt 1, Ed.: Baskın Oran, İletişim Yayınları, s. 213, 214.

Mudanya Mütarekesi (3-11 Ekim 1922), Yrd. Doç. Dr. Orhan Hülagü, Atatürk Araştırma Merkezi

 

Reklamlar

Önerilen Haberler

Bunlar da İlginizi Çekebilir

TERÖRÜN KİLİT ÜLKESİ: İSRAİL BOP NEDİR... İşte Türkçe Tam Tercümesiyle BOP... Türk Dünyasında Bir Türk Devleti: SAFEVİLER... UKRAYNA'DAN TARİHİ İTİRAF!

Bakmadan Geçme!

KAPAT
Çanakkale Savaşının Çocuk Kahramanlarından Ali